Kredit kalkulyatoru ilə aylıq ödənişi necə hesablamaq olar?
Kredit kalkulyatoru nədir?
Kredit kalkulyatoru daxil etdiyiniz maliyyə parametrləri əsasında ödəniş qrafikini modelləşdirən rəqəmsal alətdir. Ən çox istifadə olunan hesablama məntiqi annuitet və ya diferensial ödəniş sxeminə əsaslanır. Alət adətən belə nəticələr göstərir:
- aylıq ödəniş məbləği (hər ay nə qədər ödəyəcəyiniz);
- ümumi geri ödəniş (əsas borc + faizlər);
- faiz xərci (ümumi faiz məbləği);
- bəzi hallarda komissiya, sığorta və digər xidmət haqları.
Burada vacib nüans: alətin hansı xərcləri nəzərə aldığını əvvəlcədən dəqiqləşdirmək faydalı ola bilər. Məsələn, komissiya məbləğdən tutulursa, “əlinizə keçən məbləğ” azalır. Komissiya kredit məbləğinə əlavə olunursa, faiz hesablaması daha böyük məbləğ üzərindən gedə bilər. Eyni “aylıq ödəniş” rəqəmi fərqli şərtlərdə fərqli ümumi xərclə nəticələnə bilər.
Hesablama addımları
- 1
Məbləği daxil edin
Kreditin məbləğini AZN ilə yazın. Real aylıq yükü qiymətləndirmək üçün həm “istənilən məbləğ”, həm də “əlinizə keçən məbləğ” fərqini nəzərə almaq mümkündür. Xidmət haqqı tutulursa, bunu ayrıca qeyd edin.
- 2
Müddəti seçin
Müddət aylarla göstərilir (məsələn, 12, 24, 36 ay). Müddət uzandıqca aylıq ödəniş azala bilər, lakin ümumi faiz xərci arta bilər. Bu səbəbdən eyni məbləğ üçün 2–3 fərqli müddət üzrə nəticələri müqayisə etmək mümkündür.
- 3
Faiz dərəcəsini daxil edin
Bank və ya BOKT-un göstərdiyi nominal illik faiz dərəcəsini yazın. Əgər alət faktiki illik faiz dərəcəsini (FİFD) ayrıca göstərirsə, onu da nəzərə almaq olar: FİFD adətən komissiya və xidmət haqlarının təsirini “faiz kimi” ümumiləşdirir. Hesablanma qaydaları fərqli ola bildiyi üçün müqavilədə göstərilən rəqəmlər əsas götürülür.
- 4
Əlavə xərcləri daxil edin
Sığorta, komissiya, nağdlaşdırma haqqı, SMS bildirişi kimi xərclər varsa, kalkulyatorda ayrıca sahələrə yazın. Əlavə xərclər daxil edilməzsə, “aylıq kredit” üzrə yekun dəyər natamam görünə bilər. Alətdə bu sahələr yoxdursa, xərcləri ayrıca toplayıb ümumi geri ödənişlə birlikdə qiymətləndirin.
- 5
Ödəniş sxemini seçin
Əksər hesablama alətlərində 2 yanaşma olur:
- annuitet: hər ay eyni məbləğ ödənilir, bu da sabit aylıq planlama verir;
- diferensial: ilk aylarda daha yüksək, sonra tədricən azalan ödəniş formalaşır.
Hansı sxemin tətbiq olunduğunu müqavilə şərtlərindən dəqiqləşdirmək məqsədəuyğundur; bəzi platformalar yalnız annuitet hesablayır.
- 6
Nəticəni yoxlayın və düzgün oxuyun
Alət aylıq ödənişlə yanaşı ümumi geri ödənişi də göstərməlidir. Yalnız “aylıq rəqəm”ə baxmaq bəzən ümumi xərci tam göstərməyə bilər: qısa müddət aylıq yükü artırsa da, ümumi faiz xərci azala bilər. Əgər amortizasiya cədvəli çıxırsa, ödənişin neçə faizinin faizlərə, neçə faizinin əsas borca getdiyini də görmək mümkündür.
- 7
Büdcə yükünü qiymətləndirin (DTI yanaşması)
Praktik yanaşma olaraq aylıq ödənişi aylıq xalis gəlirlə müqayisə etmək olar. Bəzi maliyyə qurumları “borcun gəlirə nisbəti” (DTI) kimi göstəriciləri nəzərə alır. Dəqiq limitlər dəyişə bilər, məqsəd isə ödənişlərin büdcədə dayanıqlı qalmasıdır.
Məsələn, 10 000 AZN, 24 ay və illik faiz dərəcəsi X% olduqda hesablama aləti aylıq ödənişi və 24 ay üzrə ümumi geri ödənişi göstərəcək. Əgər komissiya (məsələn, Y AZN) və sığorta ayrıca tutulursa, həmin xərcləri də əlavə etmək mümkündür ki, nəticə real şəraitə daha yaxın olsun. Bir neçə variant (müddət və faiz dərəcəsi) üzrə hesablayıb fərqləri ayrıca qeyd edin.
Qeyd: Hesablama alətləri məlumat xarakterlidir. Son rəqəmlər bankın/BOKT-un tariflərinə, müraciətçinin göstəricilərinə və müqavilə şərtlərinə görə dəyişə bilər. Buna görə qərar verməzdən əvvəl şərtlər yazılı şəkildə (müqavilə və ya rəsmi məlumat bölməsi) yoxlanıla bilər.
