Pulunu daha düzgün idarə etmək üçün 10 maliyyə vərdişi

Maliyyə intizamı gəlir və xərclərə nəzarət etmə vərdişidir. Bu, hər xərci məhdudlaşdırmaq deyil, pulu hara və nə üçün xərclədiyinizi başa düşməkdir. İntizam olmadıqda hətta sabit gəlir də plansız xərclər səbəbilə yetərli görünməyə bilər.

Bu bölmədə maliyyə intizamının ilk iki vərdişini ayırmaq olar:

1. Ehtiyac və istəyi ayırın.

Hər alış vacib olmur. Gündəlik qərarlarda “bu mənə indi həqiqətən lazımdırmı?” sualı artıq xərclərin qarşısını almağa kömək edir.

2. Maliyyə məqsədi müəyyən edin.

Pulun məqsədi olduqda ona nəzarət etmək daha asanlaşır. Bu məqsəd yığım, böyük alış, təhsil xərci və ya ehtiyat fondunun yaradılması ola bilər.

Maliyyə intizamı bir dəfəlik qərar deyil. O, təkrarlanan gündəlik seçimlərlə formalaşır.

Büdcə planlaşdırılması gəlir və xərclərin ümumi mənzərəsini görməyə kömək edir. Plan olmadıqda xırda ödənişlər ay ərzində böyüyür və nə qədər pul xərcləndiyi hiss olunmur.

Bu hissədə üç əsas vərdiş faydalıdır:

3. Gəlir və xərcləri qeyd edin.

Telefon qeydləri, sadə cədvəl və ya tətbiq vasitəsilə hər ay daxilolmaları və əsas xərcləri yazmaq vərdişi yaradın. Bu üsul ən çox pulun hansı istiqamətə getdiyini göstərir.

4. Büdcəni kateqoriyalara bölün.

Xərcləri zəruri ehtiyaclar, şəxsi istəklər, yığım və borc ödənişləri kimi qruplaşdırmaq rahatdır. Belə bölgü maliyyə planlaşdırması prosesini daha aydın edir.

5. Aylıq limit müəyyən edin.

Əyləncə, alış-veriş və digər dəyişən xərclər üçün əvvəlcədən hədd qoymaq faydalıdır. Limit olduqda plansız xərclər daha tez görünür.

Büdcə planlaşdırılması sərt məhdudiyyət deyil. Məqsəd odur ki, pulun hərəkəti görünən və idarə olunan olsun.

Qənaət etmək hər şeydən imtina etmək demək deyil. Daha çox ehtiyac olmayan xərcləri azaltmaq və yığıma yer ayırmaq deməkdir. Kiçik məbləğlə başlamaq da faydalı nəticə verə bilər.

Bu hissədə iki əsas vərdiş önə çıxır:

6. “Öncə özünə ödə” prinsipindən istifadə edin.

Gəlir daxil olduqdan sonra əvvəlcə müəyyən məbləği kənara ayırmaq daha rahat işləyir. Ayın sonunda qalan pulu yığmaq isə çox vaxt alınmır.

7. Gözləmə qaydası tətbiq edin.

Böyük və ya emosional alışdan əvvəl bir qədər gözləmək faydalıdır. 24–48 saatlıq fasilə həmin xərci daha sakit qiymətləndirməyə kömək edir.

Qənaət vərdişi formalaşdıqca ehtiyat fondu yaratmaq da asanlaşır. Bu isə gözlənilməz xərclər zamanı büdcəyə əlavə təzyiqi azalda bilər.

Kredit düzgün istifadə olunduqda faydalı maliyyə aləti ola bilər. Amma kredit pul götürmək qərarı tələsmədən verilməlidir. Əsas məsələ aylıq ödənişin büdcəyə uyğun olub-olmadığını əvvəlcədən yoxlamaqdır.

Bu hissədə iki əsas vərdiş vacibdir:

8. Ödəniş yükünü əvvəlcədən hesablayın.

Yeni öhdəlik götürməzdən əvvəl aylıq ödəniş məbləğini kredit kalkulyatoru vasitəsilə yoxlamaq faydalıdır. Bu, kreditin gündəlik büdcəyə təsirini daha aydın göstərir.

9. Kreditin məqsədini və şərtlərini qiymətləndirin.

Kredit yalnız real ehtiyac və ya əsaslandırılmış məqsəd üçün götürülməlidir. Əgər siz onlayn kredit variantlarına baxırsınızsa, məbləği, müddəti, faiz şərtlərini və ümumi qaytarılacaq məbləği əvvəlcədən müqayisə etmək vacibdir.

Burada bir qayda xüsusilə önəmlidir: ödənişləri gecikdirməmək. Vaxtında ödəniş həm əlavə yükün, həm də gələcək çətinliklərin qarşısını almağa kömək edir.

Baza maliyyə vərdişləri formalaşdıqdan sonra onları dəstəkləyən əlavə addımlar da faydalı olur. Burada ən vacib vərdiş müntəzəm nəzarətdir.

10. Ayda bir dəfə maliyyə vəziyyətinizi təhlil edin.

Hansı xərclərin artdığını, harada qənaət etdiyinizi və hansı öhdəliklərin büdcəyə daha çox təsir etdiyini nəzərdən keçirin. Bu vərdiş əvvəlki doqquz addımın necə işlədiyini göstərir.

Bundan əlavə, gündəlik həyatda sadə üsullar da kömək edir:

• alış-verişə siyahı ilə getmək;
• endirimləri plansız alış üçün deyil, planlı xərclər üçün istifadə etmək;
• avtomatik ödəniş və ya xatırlatma qurmaq;
• xırda, amma təkrarlanan xərcləri vaxtaşırı yoxlamaq.

Bu addımlar kiçik görünür, amma uzun müddətdə ümumi maliyyə nizamına təsir edir.

Pul idarə etmək birdəfəlik qərar deyil, gündəlik vərdişlərin cəmidir. Xərcləri izləmək, qənaət üçün yer ayırmaq, maliyyə planlaşdırması aparmaq və kreditdən ehtiyatla istifadə etmək büdcəni daha sabit saxlayır.

Bu 10 vərdişin məqsədi ideal sistem qurmaq deyil. Məqsəd şəxsi büdcəni daha aydın görmək və qərarları daha düşünülmüş verməkdir. Kiçik, amma davamlı addımlar adətən ən praktik nəticəni verir.